مقایسه DynamoDB و MongoDB

هر دو Amazon DynamoDB و MongoDB دیتابیس‌های NoSQL محبوب هستند که برای داده‌های غیررابطه‌ای (مثل JSON-like documents) طراحی شدن، اما تفاوت‌های اساسی دارن. DynamoDB یک سرویس کاملاً مدیریت‌شده (fully managed) توسط AWS هست، در حالی که MongoDB یک دیتابیس open-source هست که می‌تونی خودت میزبانی کنی یا از سرویس مدیریت‌شده‌ش مثل MongoDB Atlas استفاده کنی.

اینجا یک جدول مقایسه‌ای خلاصه برات می‌ذارم (بر اساس اطلاعات به‌روز تا ۲۰۲۵):

چه پروژه‌هایی از کدوم بهتر استفاده کنن؟

انتخاب بستگی به نیازهای پروژه‌ت داره:

DynamoDB بهتره برای:

• پروژه‌های serverless یا داخل اکوسیستم AWS (مثل Lambda, API Gateway).
• اپ‌هایی با traffic نامنظم یا spiky (مثل shopping cart در e-commerce، session storage).
• نیاز به low-latency ثابت و scaling اتوماتیک بدون مدیریت سرور (مثل IoT با میلیون‌ها سنسور، gaming leaderboards، real-time bidding).
• اپ‌های mobile backend یا microservices که queryها ساده و key-based هستن.
• وقتی نمی‌خوای عملیات دیتابیس رو مدیریت کنی و بودجه برای AWS داری.
• مثال واقعی: Disney+ برای scaling جهانی، یا اپ‌های high-throughput مثل Uber/Lyft.

MongoDB بهتره برای:

• پروژه‌هایی با داده‌های پیچیده و در حال تغییر (evolving schema، nested documents، hierarchical data).
• نیاز به queryهای پیشرفته، aggregation، search، analytics یا join (مثل content management systems، real-time analytics، catalogs بزرگ).
• اپ‌های AI/ML (vector search در نسخه‌های جدید).
• وقتی می‌خوای multi-cloud یا on-premise باشی و از vendor lock-in دوری کنی.
• پروژه‌های prototyping سریع یا اپ‌هایی مثل e-commerce با product catalogs پیچیده، social media feeds، یا big data analytics.
• مثال واقعی: Novo Nordisk برای GenAI، یا اپ‌های content-heavy.

نکته نهایی: اگر پروژه‌ت داخل AWS هست و queryها ساده‌ان، DynamoDB ساده‌تر و ارزان‌تر در بلندمدت می‌شه. اما اگر نیاز به flexibility کوئری و schema داری یا نمی‌خوای به AWS وابسته بشی، MongoDB (به خصوص Atlas) گزینه بهتریه. خیلی از شرکت‌ها حتی هر دو رو با هم استفاده می‌کنن (hybrid)!

نمونه مثال کد برای DynamoDB و MongoDB

برای مقایسه عملی، مثال‌های ساده‌ای از عملیات CRUD (Create, Read, Update, Delete) رو برات می‌ذارم. زبان رو Node.js انتخاب کردم چون رایجه و هر دو دیتابیس SDK خوبی براش دارن.

فرض کنیم داریم یک کاربر (user) رو مدیریت می‌کنیم با فیلدهای: id (یا _id), name, email.

۱. MongoDB (با MongoDB Node.js Driver)

ابتدا نصب کن: npm install mongodb

const { MongoClient, ObjectId } = require('mongodb');

const uri = 'mongodb://localhost:27017'; // یا connection string از Atlas
const client = new MongoClient(uri);

async function run() {
  try {
    await client.connect();
    const db = client.db('myDatabase');
    const users = db.collection('users');

    // Create (Insert)
    const insertResult = await users.insertOne({
      name: 'علی',
      email: 'ali@example.com'
    });
    console.log('Inserted ID:', insertResult.insertedId);

    // Read (Find)
    const user = await users.findOne({ _id: insertResult.insertedId });
    console.log('Found:', user);

    // Update
    await users.updateOne(
      { _id: insertResult.insertedId },
      { $set: { name: 'علی جدید' } }
    );
    console.log('Updated');

    // Delete
    await users.deleteOne({ _id: insertResult.insertedId });
    console.log('Deleted');
  } finally {
    await client.close();
  }
}

run().catch(console.dir);

نکته: MongoDB خیلی flexible هست؛ queryها غنی (مثل $gt, aggregation) و schema اجباری نیست.

۲. DynamoDB (با AWS SDK v3 و DocumentClient)

ابتدا نصب کن: npm install @aws-sdk/client-dynamodb @aws-sdk/lib-dynamodb

(نیاز به AWS credentials داری، مثلاً از aws configure)

const { DynamoDBClient } = require('@aws-sdk/client-dynamodb');
const { DynamoDBDocumentClient, PutCommand, GetCommand, UpdateCommand, DeleteCommand } = require('@aws-sdk/lib-dynamodb');

const client = new DynamoDBClient({ region: 'us-east-1' }); // منطقه‌ت رو عوض کن
const ddbDocClient = DynamoDBDocumentClient.from(client);

const tableName = 'Users'; // جدول رو از قبل در AWS بساز (با partition key مثلاً id: S)

async function run() {
  const userId = '123'; // primary key

  // Create (Put)
  await ddbDocClient.send(new PutCommand({
    TableName: tableName,
    Item: {
      id: userId,
      name: 'علی',
      email: 'ali@example.com'
    }
  }));
  console.log('Inserted');

  // Read (Get)
  const { Item } = await ddbDocClient.send(new GetCommand({
    TableName: tableName,
    Key: { id: userId }
  }));
  console.log('Found:', Item);

  // Update
  await ddbDocClient.send(new UpdateCommand({
    TableName: tableName,
    Key: { id: userId },
    UpdateExpression: 'set #n = :newName',
    ExpressionAttributeNames: { '#n': 'name' },
    ExpressionAttributeValues: { ':newName': 'علی جدید' }
  }));
  console.log('Updated');

  // Delete
  await ddbDocClient.send(new DeleteCommand({
    TableName: tableName,
    Key: { id: userId }
  }));
  console.log('Deleted');
}

run().catch(console.error);

نکته: DynamoDB queryها بر اساس key هستن (سریع و low-latency)، اما برای query پیچیده نیاز به index داری یا logic رو در اپلیکیشن بذاری.

تفاوت در کد:

• MongoDB: کد ساده‌تر، queryها expressive (مثل SQL-like)، عالی برای داده‌های nested یا تغییرپذیر.
• DynamoDB: کد کمی verboseتر (به خاطر key-based)، اما scaling اتوماتیک و performance ثابت عالی.